Muzeum Zamkowe w Malborku
Wystawa Nigra crux mala crux. Czarna i biała legenda zakonu krzyżackiego
Wystawa Nigra crux mala crux. Czarna i biała legenda zakonu krzyżackiego zorganizowana przez Muzeum Zamkowe w Malborku stanowiła pierwszą w historii polskiego muzealnictwa próbę zmierzenia się z zagadnieniami postrzegania dziejów zakonu krzyżackiego w Prusach oraz kształtowania się stereotypów z nimi związanych. W okresie 29.09.2023-15.01.2024 we wnętrzach Zamku Wysokiego oraz w Wielkim Refektarzu prezentowaliśmy opowieść chronologicznie rozpoczynającą się w średniowieczu i sięgającą czasów współczesnych, stanowiącą podsumowanie cyklu międzynarodowych wystaw prezentowanych przez Muzeum od 2019 r., poświęconych historii zakonu krzyżackiego i samego zamku w Malborku. Przekrojowość narracji wystawy Nigra crux mala crux… wynikała nie tylko z okresów czasowych, których ona dotykała, ale również z pokazania różnych, skrajnie odmiennych spojrzeń na rolę i znaczenie państwa krzyżackiego. Chcieliśmy zachęcić naszych odbiorców nie tylko do poznania wielu wątków historii zakonu krzyżackiego, rzadko funkcjonujących w szerszej świadomości, lecz także do zadawania sobie pytania: jak to się dzieje, że opowiadamy właśnie taką historię a nie inną? W tym celu w przestrzeni wystawy pojawił się szereg artefaktów – świadectw kształtowania mitów, zarówno tych wybielających aktywność Krzyżaków w Prusach, jak i umacniających w świadomości społecznej ich czarny wizerunek. Największą spośród ikon-pamiątek percepcji wydarzeń historycznych był obraz Bitwa pod Grunwaldem Popiela i Rozwadowskiego, którego ekspozycja przygotowana została w jednym z najpiękniejszych wnętrz gotyckiej architektury rezydencjonalnej – Wielkim Refektarzu. Oprócz nowego spojrzenia na historię na wystawie Nigra crux mala crux… Muzeum Zamkowe w Malborku zaproponowało nowe rozwiązania organizacyjne dla ruchu turystycznego na zamku w Malborku: specjalną trasę zwiedzania oraz szereg udogodnień dla osób ze szczególnymi potrzebami.